Thi công sàn chống tĩnh điện

Mô tả

Hạng mục	Quy cách	Định mức
Keo dẫn điện 2 TP	25 kg/bộ (A+B), 10³–10⁶ Ω	0,3–0,4 kg/m²
Băng đồng dẫn điện	Cuộn 500 m	Lưới ô 3 m + viền
Phủ bóng JD-37	18,9 L, tiêu tán 10⁶–10⁹ Ω	2 lớp, 50 m²/L
Sáp WAX dẫn điện	18,9 L	Thay JD-37 khi cần bóng cao
Bóc tẩy EAR-11	18,9 L	1 L / 20 m²
Hóa chất bảo dưỡng	5 L	Lau ngày pha 1:50
Thi công	Nhân công + máy	100–200 m²/ngày

FAQ
– Sàn ESD lát 2 năm đo không đạt? — Nguyên nhân thường gặp nhất là phủ sáp thường; bóc bằng EAR-11, phủ lại JD-37 rồi đo lại.
– Dán sàn ESD lên gạch men? — Được nếu gạch không bong, phải trám mạch và có băng đồng.
– Đo nghiệm thu thế nào? — Điện trở điểm-điểm và điểm-đất bằng máy 100 V/10 V (ET-WT), đo theo lưới ô 3×3 m.

Sàn ESD hoạt động như một mạch điện

Một sàn chống tĩnh điện hoàn chỉnh là chuỗi nối tiếp: người → giày ESD → mặt sàn → keo dẫn điện → băng đồng → điểm nối đất → tiếp địa nhà xưởng. Chỉ một mắt xích hở (keo thường, băng đồng không nối, lớp sáp cách điện, giày thường) là cả hệ thống mất tác dụng, dù từng vật tư riêng lẻ đều “đạt chuẩn”. Đó là lý do nghiệm thu phải đo trên sàn đã thi công, không chỉ dựa vào phiếu thử của tấm sàn.

Vai trò của từng lớp vật tư

• Băng đồng: dải đồng mỏng dán dưới sàn thành lưới, gom điện tích từ keo về điểm nối đất. Theo mô tả của Forbo cho tấm Colorex, các tấm được liên kết với nhau bằng keo dẫn điện, và cả mảng sàn nối đất qua băng đồng tới điểm tiếp địa.
• Keo dẫn điện: vừa dán vừa là “dây dẫn” nối mặt dưới các tấm với băng đồng. Dùng keo thường (cách điện) thì từng tấm bị cô lập — sàn đo điểm-điểm có thể đạt nhưng điện trở tới đất không đạt.
• Sàn cuộn có lớp đáy dẫn điện (ví dụ Sphera EC của Forbo): chỉ cần keo dẫn điện tại vị trí băng đồng, không phải trải keo dẫn toàn bộ — cấu tạo vật liệu quyết định cách thi công.
• Lớp phủ (finish) dẫn/tiêu tán: dùng cho sàn cần độ bóng hoặc bảo vệ bề mặt. Sàn PVC ESD đồng nhất loại tốt không bắt buộc phải phủ; khi đã phủ thì phải dùng loại ESD và bảo dưỡng đúng chu kỳ.

Lớp phủ và sáp: nguồn gốc của phần lớn sự cố

• ESDA lưu ý lớp phủ sàn kém bền hơn sàn vinyl, nên cần kiểm tra thường xuyên hơn và phải đo lại sau mỗi lần bảo dưỡng.
• Một số loại sáp ESD đạt tốt khi độ ẩm cao nhưng kém khi độ ẩm thấp; hóa chất hút ẩm trong lớp phủ có thể mất tác dụng hoặc bị rửa trôi, làm điện trở tăng dần.
• Lớp phủ polyurethane, ceramic trên sàn vinyl ESD có thể làm giày tích điện khi bước đi, bất kể giày dẫn tốt đến đâu.
• Chất tẩy rửa và chất đánh bóng bám lên mặt sàn thay đổi điện trở tiếp xúc giữa giày và sàn.

Vì vậy quy trình bảo dưỡng phải được viết thành văn bản cho đội vệ sinh: chỉ dùng hóa chất được chỉ định, không tự mua nước lau sàn có sáp, có silicone.

Nghiệm thu theo tiêu chuẩn

Phép đo	Giới hạn	Tài liệu
Điện trở sàn tới đất (RTG) và điểm-điểm (RTT)	RTG < 1×10⁹ Ω	ANSI/ESD STM7.1
Người – giày – sàn tới đất	< 1×10⁹ Ω	ANSI/ESD STM97.1
Điện áp người khi đi bộ	< 100 V	ANSI/ESD STM97.2
Kiểm tra định kỳ sàn, giày	mỗi thứ < 1×10⁹ Ω	ESD TR53

Điện áp đi bộ phải thử với đúng loại giày công nhân mang, kể cả dây gót chân nếu nhà máy cho phép: theo In Compliance, dây gót chân thường cho điện áp cao nhất vì phần đế cách điện vẫn tích điện.

Lưu ý với sàn epoxy dẫn điện

Sàn epoxy ESD thường gồm nhiều lớp: lớp lót cách điện, lớp giữa pha nhiều carbon dẫn điện, lớp mặt bán tiêu tán. Một số hệ có lớp mặt cách điện — đo điểm-điểm vẫn có thể ra kết quả, nhưng giày tích điện khi đi. Khi cải tạo sàn cũ, cần biết rõ hệ sàn hiện hữu trước khi quyết định dán đè hay bóc bỏ.

Sai lầm thường gặp

• Dùng keo dán sàn thường cho cả mảng, chỉ dùng keo dẫn tại băng đồng (với tấm không có đáy dẫn điện).
• Băng đồng không được đưa ra ngoài mép sàn để nối đất, hoặc nối vào ống nước, khung kim loại thay vì hệ tiếp địa.
• Đo nghiệm thu ngay khi keo chưa khô — kết quả không ổn định.
• Đội vệ sinh dùng sáp, nước lau có silicone sau bàn giao.
• Không thử điện áp đi bộ, chỉ đo điện trở.

Nguồn tham khảo kỹ thuật

• ESDA – Fundamentals of ESD, Part 3: Basic ESD Control Procedures and Materials
• ESDA – Fundamentals of ESD, Part 4: Training and Auditing
• In Compliance – Qualifying ESD flooring
• Forbo – Colorex EC conductive tiles
• Forbo – Sphera EC conductive sheet
• Desco – Footwear/flooring system limits in ANSI/ESD S20.20 (Q&A)

---

Biên soạn: Đội kỹ thuật PRIMEAG — 10 năm nội thất nhà máy điện tử & phòng sạch. PRIMEAG · Hotline 0906108292 · Info@primeag.vn