Bàn chải chống tĩnh điện

Mô tả

Mã	Dạng	Cỡ đầu lông (so sánh)	Dùng cho
A1	Cán dài cong, đầu nhỏ	Nhỏ nhất nhóm A	Connector, IC
A2 / A2-đồng	Cán dài cong, đầu vừa	Lớn hơn A1	Bo mạch, sợi đồng cho khuôn
A3 / A3-mềm	Cán dài cong, đầu lớn	Lớn hơn A2	Bo lớn, mềm cho màn hình
A4	Cán dài cong, đầu lớn nhất nhóm A	Lớn nhất nhóm A	Bàn, khay, thùng ESD
B1–B3	Dẹt, cán có lỗ treo	Rộng dần B1 → B3	Bo mạch, bề mặt phẳng
C1–C2	Chổi quét bàn cán dài	C1 vừa, C2 lớn nhất bộ	Quét bàn, khay diện rộng
D1–D3	Khối, có quai cầm (kiểu chà)	Lớn dần D1 → D3	Chà khay, thùng, mặt bàn
F1–F4	Bút, đầu lông hẹp (F4 hẹp nhất)	Rất hẹp	Khe connector, chi tiết nhỏ
Sợi đồng cán gỗ	Kim loại	—	Khuôn, mũi hàn, cặn thiếc

Chung: điện trở cán 10⁶–10⁹ Ω; lông nylon chịu IPA; RoHS; 10–20 chiếc/túi; MOQ 10 chiếc/mã.

Chọn theo công đoạn
– Vệ sinh bàn ESD, khay, thùng → A4, C1–C2, D1–D3.
– Bo mạch sau hàn → A2, A3 mềm.
– Khe connector, gầm IC → nhóm F (F4 đầu hẹp nhất).
– Khuôn stencil, mũi hàn → sợi đồng (không dùng trên bo).

Chứng từ: phiếu điện trở, RoHS; mẫu 1 chiếc/mã.
Đặt hàng định kỳ: giữ giá 6 tháng.

FAQ
– Bàn chải nhựa đen thường có chống tĩnh điện không? — Không; phải là nhựa pha carbon đo được điện trở. PRIMEAG đo và ghi phiếu.
– Lông nylon có làm xước bo? — Lông mềm, chải nhẹ không xước; cặn thiếc cứng dùng sợi đồng trên khuôn, không trên bo.
– Dùng với IPA được không? — Được; nhúng IPA chà flux rồi để khô.
– Có bàn chải ESD cho máy hút bụi? — Có đầu hút ESD, hỏi PRIMEAG.

Vì sao chải bo mạch lại sinh tĩnh điện?

Chải là chuỗi tiếp xúc – cọ xát – tách rời liên tục giữa lông bàn chải và bề mặt bo, linh kiện. Đây đúng là cơ chế tích điện ma sát (triboelectric). Với bàn chải nhựa và lông nylon thường, điện tích sinh ra nằm lại trên lông và cán vì vật liệu cách điện không xả được về đất. Bàn chải ESD giải quyết theo hai hướng:

• Vật liệu ít sinh điện tích khi cọ xát với bo mạch và dung môi.
• Đường dẫn về đất: cán và lông dẫn điện hoặc tiêu tán, điện tích chảy qua tay người thao tác đã nối đất. Các hãng như Menda ghi rõ bàn chải chỉ “xả điện tích về đất khi được cầm bởi người đã nối đất”.

Các loại lông và cán trên thị trường

Loại	Tính chất điện	Ghi chú
Lông nylon pha carbon (đen), cán kim loại hoặc nhựa dẫn điện	Dẫn điện; ví dụ Menda công bố 1×10³ đến < 1×10⁵ Ω (điện trở hai điểm, theo phương pháp sửa đổi từ ANSI/ESD S4.1)	Lông cứng, chà vụn thiếc, flux khô
Cán PP pha carbon, lông nylon 6.12 thường	Ví dụ một dòng Menda: 1×10⁹ đến < 1×10¹¹ Ω	Cán dẫn, lông ít sinh điện tích; tính ESD của cán không phụ thuộc độ ẩm như cán gỗ
Lông tự nhiên (lông ngựa, lông lợn), cán gỗ	“Trung tính tĩnh điện” theo Techspray, nhất là khi lông ướt dung môi	Techspray lưu ý dòng này không phải là bàn chải ESD có kiểm soát điện trở
Sợi kim loại (inox, đồng thau)	Dẫn điện, nối đất qua người	Chỉ dùng cho khuôn, mũi hàn, chi tiết kim loại

Bàn chải BR-ESD của PRIMEAG có cán PP pha carbon, điện trở cán 10⁶–10⁹ Ω — thuộc dải tiêu tán theo phân loại ANSI/ESD.

Dùng đúng trong khu EPA

1. Người chải phải đeo vòng tay nối đất và cầm trực tiếp vào phần cán. Đeo găng hoặc bao ngón thì phải là loại ESD; găng cách điện cắt đứt đường xả của bàn chải.
2. Đặt bo trên mặt bàn ESD đã nối đất, chải một chiều, hướng vụn ra khỏi linh kiện.
3. Chà flux bằng IPA: thấm ít dung môi lên lông, chải, rồi dùng khăn phòng sạch thấm phần flux đã hòa tan; để bo khô hẳn.
4. Bo có nhiều linh kiện cách điện (vỏ nhựa connector, nhãn) nên dùng thêm quạt ion. Theo ESDA, vật cách điện chỉ trung hòa được bằng ion hóa, không xả được qua nối đất.

Kiểm tra và ghi nhận

• Màu đen không chứng minh được bàn chải là ESD. Cần phiếu đo điện trở theo lô; khi nghiệm thu có thể đo điện trở hai điểm hoặc điểm – đất bằng máy đo bề mặt và điện cực nhỏ.
• Đưa bàn chải vào danh mục dụng cụ cầm tay của chương trình ESD; ANSI/ESD S20.20 yêu cầu nối đất mọi vật dẫn điện tại vị trí làm việc, và bàn chải dẫn được nối đất qua người.
• Đo lại khi lông bám nhiều flux, cán nứt hoặc sau khi đổi dung môi vệ sinh.

Vệ sinh, bảo quản và tuổi thọ

• Sau mỗi ca, giũ sạch vụn, tráng lông bằng IPA sạch, để khô với đầu lông hướng xuống hoặc nằm ngang.
• Phân bàn chải theo công đoạn (sau hàn, khu sạch, khuôn) và không dùng lẫn. Bàn chải đã chà flux, thiếc không quay lại lau bề mặt sạch.
• Thay khi lông xòe, gãy, rụng lông, hoặc lông cứng lại vì flux không tan.

Sai lầm thường gặp

• Mua bàn chải nhựa đen thông thường (bàn chải đánh răng, chổi sơn) để dùng trong EPA.
• Chải bo khi người thao tác không đeo vòng tay — bàn chải dẫn điện lúc này không có đường xả.
• Dùng bàn chải sợi kim loại trên bo đã lắp linh kiện: dễ trầy mạch, sợi gãy có thể gây chập.
• Chải mạnh bằng lông cứng lên linh kiện nhỏ 0402/0201, làm lệch hoặc bong linh kiện chưa qua kiểm tra.

Nguồn tham khảo kỹ thuật

• Techspray – Are Techspray technical brushes ESD-safe?
• Menda – ESD brush 35699 datasheet (lông nylon carbon dẫn điện)
• Menda – ESD brush datasheet (cán PP carbon, lông nylon 6.12)
• ESDA – Fundamentals of ESD, Part 3 (dụng cụ cầm tay, vật cách điện)
• Desco – ESD-safe hand tools and CDM (Q&A)

Yêu cầu báo giá: gửi mã và số lượng/tháng.

---

Biên soạn: Đội kỹ thuật PRIMEAG — 10 năm nội thất nhà máy điện tử & phòng sạch. PRIMEAG · Hotline 0906108292 · Info@primeag.vn