Kiểm soát bụi ở cửa vào khu sạch: air shower, thảm dính bụi và con lăn – 3 lớp chặn bụi

Phần lớn bụi trong khu sạch không sinh ra bên trong mà đi theo người và xe đẩy qua cửa: bụi bám trên quần áo, đế giày, bánh xe. Vì vậy cửa vào là điểm kiểm soát rẻ và hiệu quả nhất, trước cả việc nâng cấp hệ thống lọc khí. Bài này trình bày ba lớp chặn bụi ở cửa vào khu sạch cho nhà máy điện tử, thực phẩm, dược và mỹ phẩm.

Lớp 1: quần áo và giày

Khu thay đồ nên chia rõ phía bẩn và phía sạch, có ghế hoặc vạch phân cách để người vào không đi giày ngoài sang phía sạch. Trang phục phòng sạch, mũ trùm và bao giày mặc theo thứ tự từ trên xuống; trước khi bước vào, lăn qua quần áo bằng con lăn dính bụi. Với sản phẩm cần lăn trực tiếp (kính, PCB, màng) dùng con lăn silicone kết hợp tấm DCR thay cho con lăn giấy keo.

Lớp 2: air shower

Air shower là buồng có quạt và vòi phun thổi luồng khí sạch đã qua lọc vào người, làm bung bụi bám trên trang phục trước khi vào khu sạch; hai cửa khóa liên động để không mở thông cùng lúc. Khi chọn cần chốt: số người qua mỗi ca (buồng 1 người hay 2–3 người), có xe đẩy đi qua không (cần buồng cho hàng riêng), vật liệu vỏ (inox cho thực phẩm, dược), và chỗ đặt vừa khung cửa hiện có.

Lớp 3: thảm dính bụi tại cửa

Thảm dính bụi gồm nhiều lớp màng PE tráng keo, bóc lớp trên khi bẩn. Đặt ngay sau cửa air shower và ở lối xe đẩy, đủ dài để mỗi bánh xe lăn qua ít nhất một vòng (thường ghép 2–3 tấm theo chiều đi). Cửa đông người nên dùng loại 60 lớp để thay ít hơn; cửa kho, xưởng thường dùng 30 lớp. Bóc lớp khi lớp trên thấy rõ dấu giày, hoặc mỗi ca ở cửa đông người.

Dự án thực tế

PRIMEAG đã lắp buồng thổi khí air shower vỏ inox, 4 động cơ, 24 cửa thổi gió tại cửa vào xưởng một nhà máy điện tử ở Bình Dương (06/2026). Xem ảnh tại trang Dự án.

Kiểm tra nhanh cửa vào khu sạch

• Có vạch hoặc ghế phân chia phía bẩn/sạch ở phòng thay đồ không?
• Thảm dính bụi có bị bỏ quá bẩn, mép bong không?
• Xe đẩy từ kho vào khu sạch có lau bánh hoặc đi qua thảm không?
• Hai cửa air shower có thể mở cùng lúc không?

Câu hỏi thường gặp

Có air shower rồi còn cần thảm dính bụi không? Có. Air shower thổi bụi trên quần áo; thảm dính bụi giữ bụi dưới đế giày và bánh xe, hai thứ bổ sung nhau.

Thảm dính bụi 30 lớp hay 60 lớp? Cửa đông người, cửa air shower dùng 60 lớp để thay ít hơn; cửa kho, xưởng thường dùng 30 lớp.

Air shower cho nhà máy thực phẩm khác gì điện tử? Thường chọn vỏ inox để dễ vệ sinh, chịu hóa chất tẩy rửa; nhà máy điện tử có thể thêm yêu cầu chống tĩnh điện cho sàn và trang phục.