Thảm ESD bàn hàn bị cháy xém, chảy nhựa: kiểm nguyên nhân, đo lại và chọn thảm cao su NBR

Thảm ESD bàn hàn bị cháy, chảy nhựa thường do tấm PVC/vinyl, laminate không chịu nhiệt và mỏ hàn đặt nằm thay vì cắm giá. Đo vùng cháy trước; đã chảy hoặc lệch khỏi 10⁶–10⁹ Ω thì đổi sang thảm cao su NBR 2 lớp dày 2,0 mm của PRIMEAG, chịu mỏ hàn chạm thoáng qua khoảng 300 °C.

Tổ sửa bo mạch nhấc trạm FX-888D sang bên và thấy chuỗi vết tròn sẫm trên thảm xanh, mép phồng, nhựa dính vào đáy giá. QA hỏi: vùng đó còn xả tĩnh điện không?

Nguyên nhân theo thứ tự kiểm

1. Vật liệu thảm: PVC/vinyl mềm ra khi gặp đầu mỏ nóng. Laminate cũng không chịu nhiệt kéo dài; Nevamar khuyến cáo không để mặt laminate chịu nhiệt trên 135 °C kéo dài. Cao su NBR không chảy khi giọt thiếc rơi vào.
2. Mỏ hàn đặt nằm: vết dài theo thân tay hàn, lặp lại cạnh trạm.
3. Giọt thiếc, flux nóng: chấm tròn lỗ chỗ trước mặt người hàn.
4. Nhiệt đặt quá cao: 400–450 °C cho mọi mối hàn, flux bốc khói, xém nâu rộng quanh trạm.
5. Bàn chật: tay hàn bị gạt khỏi giá, rơi xuống thảm.

Bài liên quan:Giày phòng sạch PU hay PVC màu trắng: chọn…Găng tay xưởng gỗ: chống dằm, cạnh ván sắc…Khu máy cắt bo mạch PCB (router, V-cut): xử…

Vết cháy có làm hỏng tính chống tĩnh điện?

Không đoán bằng mắt: lớp tiêu tán chỉ dày khoảng 0,5 mm, bị nung thì điện trở có thể lệch cả hai hướng. Đo trước khi lau; kẹp điện cực vào điểm nối đất chung, không đo qua dây 1 MΩ. Mặt bàn tới đất phải dưới 1×10⁹ Ω; mặt tiếp xúc linh kiện nên nằm trong 10⁶–10⁹ Ω, vì mặt quá dẫn điện khiến linh kiện đang mang điện phóng điện tức thì khi đặt xuống.

Nếu xưởng chưa có máy đo, đội kỹ thuật PRIMEAG có thể ghé xưởng tại TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai vào T2–T7 để đo điện trở thảm, bàn hàn đang dùng mà không tính phí, cả tấm mua nơi khác, bằng máy TR1800 kèm điện cực 5 lb, đo bao nhiêu điểm cũng được, không ràng buộc đặt hàng; sau 3–5 ngày làm việc xưởng nhận PDF số đo từng vị trí kèm ảnh, kết quả mang tính tham khảo, chưa phải hồ sơ cho audit.

Khi nào cắt thay tấm

• Lộ lớp dẫn màu đen, mặt phồng hoặc hai lớp tách nhau.
• Vùng cháy đo ra ngoài 10⁶–10⁹ Ω.
• Thảm PVC/vinyl đã chảy: thay nguyên tấm bằng cao su.
• Vết nông, số đo đạt: dùng tiếp, dời giá mỏ hàn sang chỗ khác.

Thảm mới cắt theo bàn, gắn lại nút nối đất rồi đo. Mép cong, xô sau khi trải thì xử lý theo bài thảm cao su ESD phồng, cong mép, xô lệch.

Sản phẩm đúng cho bàn hàn

Thảm cao su chống tĩnh điện 2 lớp: lớp trên 10⁶–10⁹ Ω, lớp dưới 10³–10⁵ Ω, khổ 1,2 m × 10 m, làm việc −10 ÷ 60 °C, kèm nút 10 mm và dây 1 MΩ, bảo hành 12 tháng tính ESD. Bàn hàn lấy bản mờ cho đỡ chói.

Mỗi trạm cần một giá đứng vững, đặt cố định bên tay thuận. Nhóm mũi hàn, tay hàn, thiếc và phụ kiện hàn có giá, len đồng, mũi 900M-T đầu côn B, đầu dao K; mũi to nhất vừa mối hàn cho phép hạ nhiệt đặt. Xem bài hàn lỗi do mũi hàn, nhiệt độ và thiếc. Bàn quá chật thì nới: bàn thao tác nhôm định hình 4040 mặt ESD dài 1000–3000 mm, mẫu chuẩn 5–7 ngày làm việc.

Tự kiểm nhanh

1. Xem nhãn cuộn hoặc chứng từ để biết thảm là cao su NBR hay PVC/vinyl; không rõ thì chụp mép cắt gửi PRIMEAG.
2. Ghi nhiệt đặt từng trạm, so với hợp kim thiếc.
3. Xem trạm nào thiếu giá đỡ.
4. Đo vết cháy và vùng lành cùng ngày.
5. Gửi kích thước bàn, số trạm, màu thảm qua form báo giá; báo giá trong 30 phút.

Câu hỏi thường gặp

Để mỏ hàn nằm tạm lên thảm cao su có sao không? Có. Cao su NBR chỉ chịu cú chạm nhanh khoảng 300 °C; để lâu vẫn in vết.

Cắt bỏ chỗ cháy rồi ghép miếng mới được không? Không nên: mỗi mảnh rời cần nút và dây nối đất riêng, đường ghép dễ vướng linh kiện.

Vết cháy nhỏ có phải thay thảm ngay? Chưa chắc. Số đo còn trong 10⁶–10⁹ Ω và chưa thấy lớp đen thì vẫn dùng được.

Cập nhật: 02/11/2026 — Đội kỹ thuật PRIMEAG