Bàn, kệ, xe đẩy inox 201 hay 304 cho nhà máy thực phẩm, dược: vì sao bị ố và cách kiểm tra

Bàn, kệ, xe đẩy inox trong nhà máy thực phẩm, dược, mỹ phẩm thường “đẹp lúc giao, ố sau vài tháng”. Nguyên nhân phổ biến nhất là dùng sai mác inox – inox 201 thay cho 304 – trong môi trường ẩm và hóa chất tẩy rửa. Vết ố, gỉ chấm là điểm bị ghi lỗi trong audit GMP, HACCP. Bài này giải thích khác biệt và cách kiểm tra.

Vì sao inox không gỉ – và vì sao vẫn gỉ

Inox chống gỉ nhờ một màng oxit crom rất mỏng trên bề mặt; màng này tự tái tạo khi bị trầy, với điều kiện thép có từ 10,5 % crom trở lên. Inox 304 có khoảng 18 % crom và 8 % niken; inox 201 thay phần lớn niken bằng mangan và có ít crom hơn, nên rẻ hơn (khoảng 25 %) nhưng màng bảo vệ yếu hơn, dễ ố trong môi trường ẩm, có muối hoặc hóa chất tẩy rửa chứa clo.

Kiểm tra mác inox khi nhận hàng

• Yêu cầu CO/CQ vật liệu ghi rõ mác thép của lô ống, tấm.
• Dung dịch thử inox (thuốc thử niken) cho kết quả nhanh tại chỗ; máy phân tích cầm tay (XRF) cho kết quả chính xác hơn.
• Thử nam châm không đủ để phân biệt 304 và 201, vì cả hai đều gần như không hút nam châm khi chưa gia công nguội.

Thiết kế để dễ vệ sinh và qua audit

Ngoài mác inox, cấu tạo quyết định việc vệ sinh: mối hàn TIG mài bóng, ống kín đầu, không có khe hở đọng nước, chân tăng chỉnh để lau được gầm, mặt tầng dạng lưới hoặc đục lỗ ở khu ướt. Bàn khung inox 304 của PRIMEAG dùng ống hộp 40×40 dày 1,2 mm hàn TIG mài bóng, làm theo kích thước phòng; kệ, xe đẩy inox 304 làm theo yêu cầu.

Câu hỏi thường gặp

Inox 304 có bị gỉ không? Ít hơn nhiều so với 201 nhưng vẫn có thể ố nếu tiếp xúc lâu với clo đậm đặc, muối hoặc mạt sắt bám từ dụng cụ thép thường; lau khô và dùng chất tẩy phù hợp.

Dùng nam châm phân biệt inox được không? Không đáng tin. Cách nhanh là dung dịch thử niken; chính xác là CO/CQ vật liệu hoặc máy phân tích XRF.

Có làm kệ, xe đẩy inox 304 theo kích thước không? Có. PRIMEAG làm bàn, kệ, xe đẩy inox 304 theo bản vẽ; mẫu chuẩn sản xuất 5–7 ngày làm việc, mẫu thiết kế mới 10–15 ngày làm việc.