Xốp EVA chống tĩnh điện lót khay bị xẹp, vụn bụi, bong keo: kiểm nguyên nhân theo thứ tự và khi nào thay

Xốp EVA chống tĩnh điện bị xẹp, vụn hoặc bong keo thường do chọn tấm quá mỏng so với tải, mép cắt hở, dầu và dung môi làm mềm keo, hoặc chi tiết còn nóng (EVA mềm ở khoảng 90 °C). PRIMEAG khuyên kiểm theo thứ tự đó, thay khi lún không hồi, đo lại đạt 10⁶–10⁹ Ω.

Lúc mới dán, lớp xốp đen trong khay phẳng và êm. Ba, bốn tháng sau, chỗ đặt chi tiết nặng lõm sâu, mép cong lên, găng tay công nhân dính bụi đen. Thường lỗi không nằm ở vật liệu mà ở quy cách, cách cắt dán và cách vệ sinh.

Nguyên nhân theo thứ tự kiểm

1. Độ dày không hợp với tải

Xốp EVA chống tĩnh điện dạng cuộn có keo chỉ dày 1 mm, hợp với bo mạch và linh kiện nhẹ; dạng tấm có các độ dày 2, 3, 5, 10 mm. Bánh răng, trục nặng đè lên lớp 1 mm sẽ ép dẹt ô xốp vĩnh viễn; nhấc ra một ngày mà vết lõm còn nguyên là do tải. Đổi sang tấm 5–10 mm, hoặc kê tấm nhựa lót ESD 2–3 mm dưới điểm tì.

2. Mép cắt hở, dán kéo căng

Dao cùn để mép xơ, cắt hụt để hở khe, kéo căng khi dán làm tấm co lại. Bụi và dầu theo đó chui vào lớp keo. Lật nhẹ mép: keo mất dính một dải dọc cạnh là lỗi ở đây. Khi thay, đáy khay phải sạch và khô; cắt dư rồi xén sát bằng dao sắc, bo tròn góc, dán từ giữa ra và miết mép.

3. Dầu, nhiệt và dung môi

Dầu tưới nguội thấm mép làm keo trượt; trạm có dầu nên đặt tấm rời. EVA bắt đầu mềm ở khoảng 90 °C, chi tiết vừa ra lò phải nguội hẳn. Acetone, xăng thơm làm xốp bở thành bụi; chỉ lau khăn ẩm hoặc dung dịch trung tính, nếu buộc dùng cồn thì thử trên một mẩu trước.

4. Cạnh sắc, bavia

Bavia kéo lê trên xốp cào lớp mặt thành hạt đen; vát cạnh trước, đặt chi tiết thẳng xuống. Chọn lớp lót ban đầu xem bài chống gỉ và trầy xước chi tiết gia công; bài này chỉ xử lý xốp đã hỏng.

Bài liên quan:Giày phòng sạch PU hay PVC màu trắng: chọn…Găng tay xưởng gỗ: chống dằm, cạnh ván sắc…Khu máy cắt bo mạch PCB (router, V-cut): xử…

Bảng loại trừ nhanh

Khi nào thay hẳn

• Vết lõm không hồi sau một ngày bỏ tải.
• Quẹt găng trắng qua mặt xốp thấy vệt đen.
• Bong nhiều chỗ, dán lại không giữ.
• Điện trở bề mặt ra ngoài 10⁶–10⁹ Ω, hoặc xốp tới đất vượt 1×10⁹ Ω.

Xem luôn vật đỡ: khay nhựa chống tĩnh điện PP pha carbon nứt đáy thì thay cả khay. Trên xe đẩy dụng cụ cơ khí 3 tầng, tấm cắt vừa lòng khay đặt rời là dễ thay nhất.

Đo lại điện trở sau khi thay

Keo của cuộn EVA cách điện, nên xốp đã dán chưa chắc có đường xả. Đo mặt xốp, rồi đo từ mặt xốp tới điểm nối đất của bàn hoặc xe; lần sau không đạt thì thêm nút hay dây nối đất riêng. Xe đẩy dụng cụ cơ khí sơn thường không có đường nối đất, nên dùng cho linh kiện ESD phải đi dây riêng. Xưởng chưa có máy có thể hẹn đo điện trở ESD miễn phí: PRIMEAG cử người xuống xưởng thuộc TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai từ thứ Hai tới thứ Bảy, dùng TR1800 với điện cực nặng 5 lb, không giới hạn điểm, cả hàng mua nơi khác, không kèm điều kiện mua; lịch xác nhận ngay hôm nhận yêu cầu, buổi đo rơi vào 3–5 ngày làm việc, thêm 3–5 ngày làm việc nữa có báo cáo PDF ghi số theo từng vị trí kèm ảnh — số liệu để đội ESD tham khảo, không nộp làm hồ sơ audit.

Tự kiểm trong 15 phút

1. Lấy ba khay hỏng nặng nhất, ghi chi tiết và trạm dùng.
2. Nhấc chi tiết, chụp vết lõm; hôm sau chụp lại.
3. Gửi ảnh, kích thước khay qua trang tư vấn.

Tấm, cuộn quy cách tiêu chuẩn nằm trong nhóm hàng có sẵn (24–48 giờ tới TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai); xốp cắt theo khổ khay là hàng gia công, có thời gian đặt riêng.

Câu hỏi thường gặp

Dán lại xốp EVA bị bong mép bằng keo khác được không? Được nếu xốp còn phẳng, chưa bở và mép đã lau sạch dầu. Trạm hay dính dầu thì đặt tấm rời bền hơn dán.

Xốp EVA đen bị vụn có mất tính chống tĩnh điện không? Carbon nằm trong cả khối nên điện trở thường vẫn đạt, nhưng hạt đen bám sản phẩm là lỗi ngoại quan; xốp đã bở thì thay.

Bao lâu nên đo lại lớp xốp lót khay? S20.20 không ấn định tần suất; nhiều nhà máy đo bàn, thảm 6 tháng một lần và đo ngay sau mỗi lần thay xốp.

Cập nhật: 31/10/2026 — Đội kỹ thuật PRIMEAG